Ghi nhận doanh thu theo VAS 14: ví dụ từng bước
Doanh thu là chỉ tiêu có mặt trong gần như mọi đề thi Kế toán tài chính, nhưng câu hỏi “ghi nhận khi nào” lại hay được trả lời theo cảm tính: thấy xuất hóa đơn là ghi, thấy nhận tiền là ghi. Bài này đi qua các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng theo VAS 14 bằng một tình huống bán hàng trả chậm.
Năm điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng
Theo VAS 14, doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn cả năm điều kiện dưới đây:
- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm cho người mua.
- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.
- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
- Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
- Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
Thiếu một điều kiện thôi là chưa được ghi nhận doanh thu, dù hóa đơn đã xuất hay tiền đã về.
Tình huống: bán hàng trả chậm
Ngày 05/10, Công ty A giao 100 sản phẩm cho khách hàng B tại kho của B, giá bán chưa thuế 200.000 đồng/sản phẩm, thuế GTGT 10%. B đã kiểm nhận hàng và chấp nhận thanh toán sau 30 ngày.
Bước 1: Kiểm tra từng điều kiện
- Hàng đã giao và B đã kiểm nhận: rủi ro, lợi ích và quyền kiểm soát đã chuyển sang B.
- Giá bán đã thỏa thuận rõ trong hợp đồng: doanh thu xác định được.
- B là khách hàng thường xuyên, có khả năng thanh toán: lợi ích kinh tế chắc chắn thu được.
- Giá vốn của lô hàng đã có trên thẻ kho: chi phí xác định được.
Bước 2: Ghi nhận
Cả năm điều kiện đều thỏa mãn vào ngày 05/10, nên doanh thu được ghi nhận ngay ngày này, không chờ đến khi nhận tiền:
- Nợ TK 131 Phải thu của khách hàng: 22.000.000
- Có TK 511 Doanh thu bán hàng: 20.000.000
- Có TK 3331 Thuế GTGT phải nộp: 2.000.000
Những chỗ hay nhầm
- Xuất hóa đơn trước khi giao hàng: chưa đủ điều kiện, chưa ghi nhận doanh thu.
- Nhận tiền ứng trước của khách: ghi vào khoản người mua trả tiền trước, không phải doanh thu.
- Hàng gửi bán đại lý: doanh thu chỉ được ghi nhận khi đại lý đã bán được hàng.
Muốn luyện thêm dạng bài này, bạn có thể xem khóa Kế toán tài chính Việt Nam hoặc nhắn Zalo để mình gợi ý bài tập phù hợp.